175 - « كارخانهء عشق » در هر هوا كه جز برق اندر طلب نباشد * گر خرمنى بسوزد ، چندان عجب نباشد مرغى كه با غمِ دل شد الفتيش حاصل * بر شاخسار عمرش برگِ طَرَب نباشد در كارخانهء عشق از كفر ناگزير است * آتش كه را بسوزد گر بو لَهَب نباشد در كيش جان‌فروشان فضل و ادب نبايد * اينجا نسب نگنجد ، آنجا حسب نباشد در محفلى كه خورشيد اندر شمار ذرّه‌ست * خود را بزرگ ديدن ، شرط ادب نباشد مِى خور كه عمر سرمد گر در جهان توان يافت * جز بادهء بهشتى هيچش سبب نباشد حافظ وصال جانان با چون تو تنگدستى * روزى شود كه با آن پيوند شب نباشد * توضيحات : هوا ( عشق و علاقه ) الفت ( مهر و محبت ) برگ طرب نگيرد ( سراسر عمرش با غم عشق مىگذرد ) كارخانهء عشق ( عالم صنع خداوندى ) كيش ( مذهب - روش ) جان‌فروشان ( عاشقان ) حسب ( اعتبار - كمال ) سرمد ( بىآغاز و بىانجام ) معنى بيت ( 1 ) ( در هر عشقى كه شدت علاقه نباشد بىحاصل است ، اگر عاشق در طلب وصال جانان آتش محض باشد و در راه آن عشق خرمن وجودش بسوزد جاى شگفتى نيست ) معنى بيت ( 5 ) ( در مجلسى كه خورشيد در شمار ذره محسوب مىشود ، خود را بهتر و برتر از ديگران ديدن شرط ادب نمىباشد ) معنى بيت ( 7 ) ( اى حافظ وصال جانان براى فقيرى چون تو ، روزى ميسر مىشود كه ديگر شبى به آن متصل نشود ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خواجه در بيت سوم و چهارم به شما مىفرمايد : ( در كارخانهء عشق و عالم صنع الهى اهل كفر هم لازمند پس بايد ابو لهب و ابو جهل و همانند آن باشند ) ( در مذهب عاشقان جان‌فروشى ، فضل و ادب و فخرفروشى وجود ندارد زيرا در رندى دعواى نسب و فاميلى معنى ندارد و كيش و مذهب در نزد جان‌فروشان با حسب و كمال نيست بلكه در عالم اعتبار آنان كاملا ترك مال و كمال و جان است يعنى فناى محض ) تو براى نيت خود از اين دو معنى بهره بگير . 2 - روحيات جناب‌عالى بدين شرح است : دقيق ، منطقى ، باايمان ، وسواسى ، بااراده ، پاك و معصوم ، اصيل ، راستگو ، درستكار ، باشهامت ، كمال‌گرا ، درس‌خوان ، بىنياز ، خودكفا ، پرهيزكار ، شوخ ، فرشته‌سيرت ، محبوب ، مورد اعتماد ، خوش لباس ، خوش برخورد ، گاهى شلخته و بىحوصله . 3 - اين نيت با حوصله و شكيبايى عملى است به شرط آنكه سرعت عمل و دقت را از ياد نبريد . 4 - به زيردستان و پدر و مادر كمك و احترام كنيد ، به زودى ملاقاتى در پيش است كه اين ملاقات موجب پيشنهاد بهترى خواهد شد و از آن سود خواهيد برد . 5 - نذرى كه كرده‌ايد ، ادا كنيد و قولى كه داده‌ايد ، عملى سازيد و اين هفته به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد و به موقع سوره مباركه « طه » از آيه 70 تا 95 را با معنى و حضور قلب بخوانيد كه بسيار سودمند است . 6 - مسافر حالش خوبست ولى هنوز مشكلات او حل نشده و اختلافها پابرجاست و به دعاى شما نياز دارد اما بالاخره موفق مىشود . 7 - حافظ در بيت‌هاى 2 - 6 به ترتيب فرمايد : ( مرغى كه با غم دلش الفت داشته باشد و سراسر عمرش با غم سپرى شود هيچ نوع وسيله شادى پيدا نمىكند و هميشه مغموم است ) ( شراب عشق الهى را بنوش كه اگر ممكن شود در دنيا عمر جاويد پيدا مىكنى زيرا غير از شراب بهشتى هيچ‌چيز سبب پيدا شدن نمىشود ) خود تفسير كنيد .